راز ۲۵۰۰ ساله سکاها برملا شد؛ زنان در قلب قدرت بودند

به نقل از لایوساینس؛ بررسی DNA بقایای ۸۵ نفر از سکاهای عصر آهن نشان می‌دهد این کوچ‌نشینان مشهور اوراسیا، جامعه‌ای با ساختار طبقاتی و حکومت موروثی داشته‌اند؛ ساختاری که زنان نیز در آن نقش مهمی ایفا می‌کردند.

پژوهشگران با بررسی بقایای انسانی کشف‌شده در گورهای باستانی «کورگان» دریافتند افراد اشرافی ۱۱ برابر بیشتر از افراد عادی با یکدیگر نسبت خانوادگی داشته‌اند. این موضوع نشان می‌دهد قدرت در میان سکاها به خاندان‌های اشرافی می‌رسید و از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شد.

پژوهشی که سوم ژوئیه ۲۰۲۶ در نشریه Science Advances منتشر شد، DNA متعلق به ۸۵ اسکلت از سکاهای عصر آهن را بررسی کرده است. پژوهشگران با توالی‌یابی ژنوم ۳۸ فرد اشرافی و ۴۷ فرد عادی که در ۲۰ محوطه باستان‌شناسی بین سال‌های ۹۰۰ تا ۲۰۰ پیش از میلاد دفن شده بودند، تلاش کردند ساختار سیاسی و روابط خانوادگی این جامعه را بازسازی کنند.

یکی از یافته‌های جالب پژوهش، حضور گسترده زنان در میان طبقه حاکم است. نزدیک به نیمی از افراد اشرافی که DNA آن‌ها بررسی شد، زن بودند؛ موضوعی که روایت‌های تاریخی درباره جایگاه بالای زنان سکا و احتمال الهام گرفتن افسانه آمازون‌ها از این قوم را تقویت می‌کند.

گورهای اشرافی نیز تفاوت چشمگیری با آرامگاه افراد عادی داشتند. این مقبره‌های بزرگ علاوه بر ابعاد بیشتر، مملؤ از سلاح‌های ارزشمند، زیورآلات طلایی و اشیای نفیس بودند؛ درحالی‌که گورهای افراد عادی بسیار ساده‌تر ساخته شده بودند.

آیناش چیلدبایوا، انسان‌شناس ژنتیک از دانشگاه تگزاس در آستین و از نویسندگان پژوهش، می‌گوید:

در میان نمونه‌های بررسی‌شده، پژوهشگران دو جفت برادر، یک خواهر و برادر و همچنین یک والد و فرزند را شناسایی کردند که همگی در میان طبقه اشراف قرار داشتند. حتی در برخی موارد، پدربزرگ و نوه‌ای که در گورستان‌های متفاوت دفن شده بودند، از طریق DNA با یکدیگر مرتبط شناخته شدند. با وجود فاصله زیاد برخی آرامگاه‌ها نسبت به یکدیگر، محل دفن اشرافیان به‌طور میانگین به یکدیگر نزدیک‌تر از محل دفن افراد عادی بود.

آیشین غالیچی، پژوهشگر ژنتیک باستان در مؤسسه ماکس پلانک آلمان و نویسنده اصلی مطالعه، در بیانیه‌ای گفت:

پژوهشگران همچنین معمای «مرد طلایی» قزاقستان را دوباره بررسی کردند؛ نوجوانی حدودا ۱۷ ساله که با بیش از چهار هزار قطعه طلایی دفن شده بود. نتایج DNA نشان می‌دهد این فرد به احتمال زیاد مرد بوده، اما هیچ نسبت خانوادگی نزدیکی با دیگر افراد اشرافی بررسی‌شده نداشته است.

نظرات